•  

Sygnatura akt KIO/UZP 1131/08

Wyrok

Krajowej Izby Odwoławczej przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych

z dnia 27 października 2008 r.

KIO/UZP 1131/08

W przypadku ceny ryczałtowej zamawiający nie dokonuje poprawek w cenie ofert. Przyjąć należy za prawidłową podaną w ofercie cenę ryczałtową, przez którą należy rozumieć cenę uwzględniającą podatek VAT.
LEX nr 466727
466727
Dz.U.2013.907: art. 88 ust. 1 pkt 3 lit. a

Skład orzekający

Przewodniczący: Stanisław Sadowy.
Członkowie: Anna Packo, Małgorzata Stręciwilk.
Protokolant: Dorota Witak.

Sentencja

Krajowa Izba Odwoławcza, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2008 r. w Warszawie odwołania wniesionego przez Andrzeja G., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usługowo-Produkcyjno-Handlowy „G.” A. G. z siedzibą w K., od rozstrzygnięcia przez zamawiającego – Gminę Andrespol, 95-020 Andrespol, ul. Rokicińska 126, protestu z dnia 19 września 2008 r.,
orzeka:
1. uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu unieważnienie czynności unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia oraz nakazuje powtórzenie czynności badania i oceny ofert z udziałem oferty Odwołującego,
2. kosztami postępowania obciąża Gminę Andrespol, 95-020 Andrespol, ul. Rokicińska 126,
i nakazuje:
1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości 4.064 zł (słownie: cztery tysiące sześćdziesiąt cztery) z kwoty wpisu uiszczonego przez Andrzeja G., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usługowo-Produkcyjno-Handlowy „G.” A. G. z siedzibą w K.,
2) dokonać wpłaty kwoty 7.664 zł (słownie: siedem tysięcy sześćset sześćdziesiąt cztery) przez Gminę Andrespol, 95-020 Andrespol, ul. Rokicińska 126, na rzecz Andrzeja G., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usługowo-Produkcyjno-Handlowy „G.” A. G. z siedzibą w K., stanowiącej uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika oraz wpisu od odwołania,
3) dokonać zwrotu kwoty 15.936 zł (słownie: piętnaście tysięcy dziewięćset trzydzieści sześć) z rachunku dochodów własnych Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz Andrzeja G., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usługowo-Produkcyjno-Handlowy „G.” A. G. z siedzibą w K.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 15 września 2008 r. Zamawiający – Gmina Andrespol, zawiadomił wykonawcę Andrzeja G., prowadzącego działalność gospodarczą pn. Zakład Produkcyjno-Handlowy „G.” w K., zwanego „Protestującym” lub „Odwołującym”, który złożył ofertę w przetargu nieograniczonym na „Budowę jednokondygnacyjnej sali gimnastycznej z dwukondygnacyjnym zapleczem socjalnym i administracyjnym przy Gimnazjum w Wiśniowej Górze”, ogłoszonym w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 20 sierpnia 2008 r., nr ogłoszenia 195353-2008, o odrzuceniu oferty Odwołującego oraz o unieważnieniu przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia.

W zawiadomieniu o odrzuceniu oferty (pismo z dnia 12 września 2008 r.) Zamawiający podał, iż odrzucił ofertę Odwołującego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 6 oraz art. 24 ust. 1 pkt 10 i ust. 4 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 ze zm.), dalej „p.z.p.”, gdyż:

„1. w załączonym formularzu ofertowym jako załącznik nr 1 w pkt 3 ppkt 8 została źle wyliczona stawka podatku VAT: jest 676.207,10 zł, a powinno być 676.207,12 zł. Ofertę z niewłaściwie wyliczoną kwotą podatku VAT należy odrzucić na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 6, gdyż zawiera błędy w obliczeniu ceny.

2. W specyfikacji istotnych warunków zamówienia jako warunek stawiany wykonawcom ubiegającym się o udzielenie zamówienia jako warunek 3 pkt 1 wymaga się „Znajdowania się przez wykonawcę w sytuacji ekonomicznej i finansowej zapewniającej wykonanie zamówienia”. Dokumentem potwierdzającym spełnienie warunku jest „Informacja z banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, w którym wykonawca posiada podstawowy rachunek bankowy, potwierdzająca wysokość posiadanych środków finansowych lub zdolność kredytową wykonawcy w kwocie nie mniejszej niż 1.000.000 zł (jeden milion zł)”. Treść złożonych przez Pana zaświadczeń:
a) zaświadczenie z Banku Spółdzielczego stwierdza, iż posiada Pan kredyt w rachunku bieżącym z limitem 1.000.000 zł, ale jednocześnie zadłużenie na dzień 20 sierpnia 2008 r. wynosi 966.178,26 zł, nie potwierdza wymaganych przez Zamawiającego środków finansowych zawartych w SIWZ pkt 8 jako warunek 3 pkt 1;
b) zaświadczenie z Banku S.A. stwierdza korzystanie przez Pana z kredytu w wysokości 700.000 zł, nie potwierdza wymaganych przez Zamawiającego środków finansowych zawartych w SIWZ pkt 8 jako warunek 3 pkt 1″.
W drugim piśmie z dnia 12 września 2008 r. Zamawiający zawiadomił Odwołującego, iż unieważnił przedmiotowe postępowanie o udzielenie zamówienia, na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 4 p.z.p., gdyż cena najkorzystniejszej oferty przewyższa kwotę, którą Zamawiający może przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia.
W dniu 22 września 2008 r. do Zamawiającego wpłynął protest (pismo z dnia 19 września 2008 r.) Odwołującego, w którym Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
„1) art. 7 ust. 1 ustawy poprzez naruszenie zasady równego traktowania wykonawców oraz naruszenie zasad uczciwej konkurencji,
2) art. 26 ust. 3 ustawy poprzez zaniechanie czynności uzupełnienia oferty protestującego,
3) art. 88 ust. 1 pkt a ustawy poprzez zaniechanie czynności sprostowania omyłki rachunkowej w obliczeniu ceny,
4) art. 89 ust. 1 pkt 5 ustawy poprzez uznanie, iż oferta podlega odrzuceniu z uwagi na jej złożenie przez wykonawcę wykluczonego z postępowania,
5) art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy poprzez uznanie, iż oferta podlega odrzuceniu z uwagi na błędne obliczenie ceny oferty,
6) art. 93 ust. 1 pkt 4 ustawy poprzez uznanie, iż postępowanie podlega unieważnieniu z uwagi na okoliczność, iż cena najkorzystniejszej oferty przewyższa kwotę, którą Zamawiający przeznaczył na realizację zamówienia,
7) innych przepisów wskazanych bądź wynikających z uzasadnienia”.
Jednocześnie Odwołujący wniósł o:
„a) unieważnienie czynności wykluczenia Protestującego z postępowania;
b) unieważnienie czynności odrzucenia oferty Protestującego złożonej w postępowaniu;
c) powtórzenie czynności oceny ofert w odniesieniu do oferty Protestującego, co jest równoznaczne z utrzymaniem czynności odrzucenia i/lub odrzucenia w odniesieniu do pozostałych wykonawców;
d) uznanie, iż ofertę najkorzystniejszą złożył Protestujący;
e) zawarcie umowy o przedmiotowe zamówienie publiczne z Protestującym”.
W uzasadnieniu protestu Odwołujący podniósł, co następuje:
ad 1. Odwołujący wskazał, iż posiada interes prawny w złożeniu protestu.
ad 2. Cena określona za przedmiot zamówienia jest ceną ryczałtową. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 3 lit. a p.z.p. w przypadku oferty z ceną określoną za cały przedmiot zamówienia albo jego część (cena ryczałtowa) przyjmuje się, że prawidłowo podano cenę ryczałtową bez względu na sposób jej obliczenia. Powyższe oznacza, że w przypadku takiej ceny zamawiający nie dokonuje żadnych poprawek w cenie ofert, a jedynie przyjmuje za prawidłową cenę ryczałtową zawartą w ofercie. Odwołujący powołał się w tym zakresie na orzecznictwo zespołów arbitrów. Zdaniem Odwołującego, nawet gdyby przyjąć, że omyłka w ofercie Odwołującego stanowi omyłkę rachunkową, to z uwagi na fakt, iż cena za realizację przedmiotu zamówienia jest ceną ryczałtową, Zamawiający miał obowiązek przyjąć za prawidłową cenę brutto oferty, bez względu na sposób jej obliczenia.
ad 3. Konsekwencją błędnego przyjęcia podstaw do odrzucenia oferty stało się zaniechanie Zamawiającego dokonania obowiązkowej czynności uzupełnienia oferty Odwołującego na podstawie art. 26 ust. 3 p.z.p. o dokumenty potwierdzające posiadanie przez Odwołującego zdolności ekonomicznej i finansowej do realizacji zamówienia.
ad 4-6. Zamawiający wykluczył Odwołującego z postępowania o udzielenie zamówienia z naruszeniem art. 24 ust. 1 pkt 10 p.z.p. w wyniku uznania, że Odwołujący nie spełnia warunku udziału w postępowaniu, o którym mowa w art. 22 ust. 1 pkt 3 p.z.p., tj. nie posiada wymaganej zdolności ekonomicznej i finansowej zapewniającej wykonanie zamówienia. Wbrew obowiązkowi określonemu w art. 26 ust. 3 w związku z art. 25 ust. 1 p.z.p. Zamawiający nie wezwał Odwołującego do uzupełnienia dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu. Zamawiający bez wezwania Odwołującego w trybie art. 26 ust. 3 p.z.p. do uzupełnienia dokumentów nie mógł odrzucić oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 5 p.z.p. Jednocześnie Odwołujący przedłożył wraz z protestem Zamawiającemu dodatkowe referencje, które, zdaniem Odwołującego, potwierdzają, iż Odwołujący posiada niezbędną zdolność ekonomiczną i finansową do wykonania przedmiotowego zamówienia.

Rozstrzygnięciem protestu z dnia 29 września 2008 r. Zamawiający oddalił protest, uznając go za niezasadny.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Zamawiający podniósł, przede wszystkim, iż:
1) Zamawiający przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami p.z.p.,
2) Zamawiający odrzucił dwie oferty, pozostałe dwie oferty miały ceny za zrealizowanie przedmiotu zamówienia przewyższające kwotę, którą Zamawiający może przeznaczyć na realizację zamówienia. Dlatego Zamawiający unieważnił postępowanie na podstawie art. 93 ust. 4 p.z.p. Zamawiający nie naruszył zasady uczciwej konkurencji.
3) Odwołujący złożył dokument w postaci zaświadczenia z banku. Dokument ten jest wolny od błędów formalnych i merytorycznych. Z dokumentu nie wynika, że Odwołujący spełnia warunek posiadania wolnych środków lub zdolności kredytowej w wysokości 1.000.000 zł, wobec czego Zamawiający zobowiązany był wykluczyć Odwołującego z postępowania o udzielenie zamówienia.
4) Odwołujący w złożonej ofercie błędnie wyliczył wysokość podatku VAT. Zgodnie z art. 88 ust. 1 p.z.p. zamawiający poprawia omyłki rachunkowe w obliczeniu ceny. Niewłaściwie obliczony podatek VAT jest traktowany jako błąd w obliczeniu ceny i stanowi przesłankę do odrzucenia oferty. Brak jest podstaw prawnych do poprawienia przez zamawiającego błędu w obliczeniu ceny. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 6 zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera omyłki rachunkowe w obliczeniu ceny, których nie można poprawić na podstawie art. 88, lub błędy w obliczeniu ceny.
5) Zamawiający odrzucił ofertę Odwołującego z uwagi na niespełnienie warunków udziału w postępowaniu oraz błędy w obliczeniu ceny.

Od rozstrzygnięcia protestu, w piśmie z dnia 1 października 2008 r., złożonym w dniu 3 października 2008 r. w placówce pocztowej operatora publicznego, Odwołujący wniósł odwołanie do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Kopię odwołania Odwołujący przekazał Zamawiającemu w dniu 2 października 2008 r. za pomocą faksu. W odwołaniu tym Odwołujący podtrzymał podniesione w proteście zarzuty i argumentację.
Jednocześnie Odwołujący wniósł o:
„1. unieważnienie czynności wykluczenia Odwołującego z postępowania;
2. unieważnienie czynności odrzucenia oferty Odwołującego złożonej w postępowaniu;
3. powtórzenie czynności oceny ofert w odniesieniu do oferty Odwołującego, co jest równoznaczne z utrzymaniem czynności odrzucenia i/lub odrzucenia w odniesieniu do pozostałych wykonawców;
4. uznanie, iż ofertę najkorzystniejszą złożył Odwołujący;
5. zawarcie umowy o przedmiotowe zamówienie publiczne z Odwołującym”.

Uzasadnienie prawne

Skład orzekający Izby, uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz wyjaśnienia i oświadczenia stron postępowania odwoławczego złożone w trakcie rozprawy, ustalił i zważył, co następuje:
Rozpatrując zarzut odrzucenia przez Zamawiającego oferty Odwołującego z naruszeniem art. 89 ust. 1 pkt 6 p.z.p. w wyniku uznania przez Zamawiającego, iż oferta zawiera błędy w obliczeniu ceny wskutek nieprawidłowo obliczonej kwoty podatku VAT, skład orzekający Izby uznał zarzut Odwołującego za zasadny z następujących powodów:
W złożonej ofercie w pkt 3 ppkt 8 wypełnionego formularza ofertowego Odwołujący podał kwotę podatku VAT w nieprawidłowej wysokości, tj. 676.207,10 zł, podczas gdy kwota podatku wyliczona od podanej w ofercie ceny netto 3.073.668,72 zł, przy zastosowaniu 22% stawki podatku, wynosi 676.207,12 zł. Odwołujący podał jednocześnie cenę brutto oferty: 3.749.875,82 zł, tj. o 2 grosze niższą niż kwota stanowiąca sumę podanej w ofercie ceny netto i kwoty podatku VAT prawidłowo obliczonej. W ocenie składu orzekającego, powyższa różnica stanowi omyłkę rachunkową przy obliczaniu ceny, a nie błąd w jej obliczeniu.

W § 13 wzoru umowy, stanowiącego załącznik nr 7 do SIWZ, zawarto zapis wskazujący wprost na ryczałtowy charakter wynagrodzenia:
„1. Strony ustalają, że obowiązującą ich formą wynagrodzenia zgodnie ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia oraz wybraną w trybie przetargu ofertą wykonawcy jest wynagrodzenie ryczałtowe, niezmienne do czasu zakończenia inwestycji.
2. Ustalone niezmienne wynagrodzenie wykonawcy za całość zamówienia wyraża się na kwotę: (…)”.
Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 3 lit. a p.z.p. w przypadku oferty z ceną określoną za cały przedmiot zamówienia albo jego część (cena ryczałtowa) przyjmuje się, że prawidłowo podano cenę ryczałtową bez względu na sposób jej obliczenia. Wobec powyższego, w przypadku ceny ryczałtowej Zamawiający nie dokonuje poprawek w cenie ofert, przyjąć bowiem należy za prawidłową podaną w ofercie cenę ryczałtową, przez którą należy rozumieć cenę uwzględniającą podatek VAT, tj. cenę brutto zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. Nr 97, poz. 1050 ze zm.).
W SIWZ w pkt 8 „Warunki udziału w postępowaniu wraz z oceną spełniania warunków oraz dokumentami i oświadczeniami wymaganymi przez Zamawiającego w celu potwierdzenia spełniania tych warunków” Zamawiający zawarł warunek „znajdowania się przez wykonawcę w sytuacji ekonomicznej i finansowej zapewniającej wykonanie zamówienia” (warunek 3). W celu potwierdzenia spełniania tego warunku Zamawiający zawarł wymóg załączenia do oferty informacji z banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, w którym wykonawca posiada podstawowy rachunek bankowy, potwierdzającej wysokość posiadanych środków finansowych lub zdolność kredytową wykonawcy w kwocie nie mniejszej niż 1.000.000 zł”.

Zamawiający ustalił w toku badania i oceny ofert, że załączone do oferty Odwołującego dokumenty wystawione przez Bank Spółdzielczy (zaświadczenie z dnia 21 sierpnia 2008 r.) oraz Bank S.A. (opinia z dnia 16 lipca 2008 r.) nie potwierdzają spełniania tego warunku, i uznał, iż Odwołującego należy wykluczyć z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 3 p.z.p.

Zamawiający nie zastosował się do wymogu określonego w art. 26 ust. 3 p.z.p., tj. nie wezwał Odwołującego do uzupełnienia dokumentu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 p.z.p. (potwierdzającego spełnianie warunków udziału w postępowaniu), gdyż, jak wyjaśnił na rozprawie, w jego ocenie, wezwanie wykonawców do uzupełnienia dokumentów dopuszczalne jest jedynie w przypadku, gdy złożone dokumenty zawierają błędy.

W świetle dokonanego ustalenia stanu faktycznego sprawy, skład orzekający Izby uznał zasadność zarzutu Odwołującego, iż Zamawiający poprzez zaniechanie wezwania Odwołującego do uzupełnienia dokumentów potwierdzających spełnienie warunku znajdowania się w sytuacji ekonomicznej i finansowej zapewniającej wykonanie zamówienia, w sytuacji braku podstaw do odrzucenia oferty Odwołującego, naruszył powołany przepis (art. 26 ust. 3 p.z.p.).

Należy jednocześnie wskazać, iż z treści załączonego do protestu Odwołującego zaświadczenia Banku Spółdzielczego z dnia 4 września 2008 r. wynika, że Odwołujący spełnia wyżej wskazany warunek udziału w postępowaniu.
W wyniku ustalenia, że Zamawiający bezpodstawnie odrzucił ofertę Odwołującego, której cena jest niższa niż kwota, którą Zamawiający może przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, Izba uznała za zasadny zarzut dokonania unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia z naruszeniem art. 93 ust. 1 pkt 4 p.z.p.
W świetle powyższego, Izba orzekła jak w sentencji.

O kosztach rozstrzygnięto stosownie do wyników postępowania odwoławczego na podstawie art. 191 ust. 6 i 7 p.z.p. O kosztach wynagrodzenia pełnomocnika Odwołującego skład orzekający Izby orzekł na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 lipca 2007 r. w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 128, poz. 886).

Sąd Arbitrażowy przy Stowarzyszeniu Inżynierów
Doradców i Rzeczoznawców w Warszawie

ul. Trębacka 4 (pok. 346)
00-074 Warszawa
tel/fax.: +48 22 826 16 72
e-mail: [email protected]

Wszelkie prawa zastrzeżone © SA SIDiR 2013 -2017
Projekt, wykonanie i stała opieka Virbit od Lero-Serwis